Własna działalność

Pasywa – definicja, rodzaje oraz wszystko, co warto o nich wiedzieć 


Ocena

Pasywa wskazują, jakie jest źródło finansowania aktywów. Określają, skąd dane przedsiębiorstwo pozyskało środki, które umożliwiły zakup aktywów. Jeśli chcesz zrozumieć, czym są pasywa, niezbędne jest także wyjaśnienie, co to są aktywa.

Pasywa kategoryzuje się na podstawie ich czasowości. Mogą być krótko lub długoterminowe. Obejmują przyszłe świadczenia na rzecz innych podmiotów i jednostek gospodarczych, różnego rodzaju pożyczki, a także transakcje, których efektem jest powstanie nierozliczonego zobowiązania. Jeśli zastanawiasz się, w jaki sposób pasywa wpływają na działanie przedsiębiorstwa i jaka łączy je relacja z aktywami, wszystko wyjaśniamy w naszym tekście.

Pasywa – co to dokładnie jest?

Pasywa to inaczej mówiąc finansowe zobowiązania firmy. Skutkują one tym, że w przyszłości konieczne będzie poniesienie nakładów finansowanych na rzecz innych podmiotów, gospodarczych lub fizycznych. Mówiąc prościej, jest to źródło pochodzenia środków gospodarczych, a więc źródło finansowania firmy. Dzięki pasywom można wyposażyć firmę w aktywa. Pasywa czasami są alternatywą dla kapitału własnego, stanowiąc źródło finansowania przedsiębiorstwa. Nie da się ukryć, że większość zobowiązań, takich jak na przykład rachunki wynikające z prowadzonej działalności, obligacje, należności z tytułu podatku dochodowego, stanowią codzienność dla firm. To one są zazwyczaj największe.

Większość firm posiada bilans pasywa, który zawiera właśnie pozycje dotyczące rachunków i obligacji, bo właśnie one powszechnie są najistotniejszą częścią bieżącej i długoterminowej działalności. Jako pasywa w bilansie wykazuje się także wszystkie kredyty, zobowiązania finansowe, hipoteki, obligacje, gwarancje, przychody przyszłych okresów i bierne międzyokresowe rozliczenia kosztów. Zobowiązania finansowe to bardzo istotny aspekt prowadzonej działalności gospodarczej. Służą przecież finansowaniu działalności oraz rozwoju i ekspansji firmy. Mogą również mieć wpływ na to, że transakcje pomiędzy przedsiębiorstwami będą przebiegały szybciej i efektywniej. Zgodnie z obowiązującym prawem pasywa prezentuje się zgodnie ze stopniem wymagalności.

Co to są aktywa?

Aktywa i pasywa to pojęcia, które zwykle występują obok siebie. Oba są ważne, zwłaszcza w firmach, które prowadzą księgowość pełną. Obowiązkiem takich podmiotów gospodarczych jest sporządzanie sprawozdań finansowych. Jednym z najistotniejszych elementów tego dokumentu jest raport bilansowy, czyli bilans. Czym zatem są aktywa? Dokładna definicja znajduje się w Ustawie o rachunkowości. W 3. artykule tego aktu prawnego można znaleźć informację o tym, że aktywa to zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, kontrolowane przez jednostkę, które powstały w wyniku przeszłych zdarzeń, a które spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych w przyszłości.

Definicja nie dla każdego jest zrozumiała. Zatem co to oznacza w praktyce? Aktywa to na przykład urządzenia i sprzęty, które należą do firmy i są wykorzystywane do prowadzenia działalności, a także pieniądze, które zostały zainwestowane do tego, żeby tę działalność rozpocząć. Aktywami są też na przykład wpływy ze sprzedaży towarów i usług i wiele innych. Aktywa i pasywa łączy pewna relacja, którą wyjaśniamy w dalszej części tekstu.

Rodzaje aktywów

Dokładnie opisane rodzaje aktywów można znaleźć we wspomnianej już wcześniej Ustawie o rachunkowości. Ich klasyfikacja zależy od sposobu ich ewentualnego zamienienia na gotówkę. W bilansie wyróżnia się aktywa trwałe, które w krótkim czasie są niemożliwe do zamiany na gotówkę oraz aktywa obrotowe, które łatwiej jest upłynnić.

Aktywa trwałe

Aktywa trwałe to takie zasoby, które w firmie są od minimum 12 miesięcy, licząc od dnia bilansowego. To, co je charakteryzuje, to trudność w upłynnieniu. Można je podzielić na te, które mają wartość materialną, prawną, a także na przykład na koszty zakończenia prac, których celem jest rozwój, ogólna wartość firmy, a także inne wartości niematerialne i prawne. Do aktywów trwałych wliczają się także zaliczki na wartości prawne i niematerialne. Do wartości niematerialnych i prawnych można zaliczyć autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, koncesje i licencje, know-how, prawa do wynalazków, znaków towarowych, wzorów użytkowych i zdobniczych, a także patenty.

Wyróżnić można także rzeczowe aktywa trwałe, które charakteryzują się przewidywanym okresem użyteczności wynoszącym dłużej niż rok. Istotne jest to, że powinny być kompletne i w stanie, który umożliwia eksploatację. Wśród środków trwałych wymienić trzeba grunty, lokale, budynki oraz prawa do lokali, a także obiekty należące do kategorii inżynierii wodnej i lądowej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, a także inne środki trwałe. Do aktywów trwałych można zaliczyć także długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

Aktywa obrotowe

Drugim rodzaj to aktywa obrotowe. Wyróżnić można aktywa rzeczowe, które trzeba zużyć lub sprzedać w określonym czasie, wynoszącym 12 miesięcy od dnia bilansowego. Aktywa rzeczowe to materiały, które zostały nabyte w celu wykorzystania ich na własne potrzeby. Muszą być także gotowe do sprzedaży bez konieczności przetwarzania. Aktywa finansowe z kolei muszą być płatne, wymagalne lub zbywalne w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego. Liczy się także data ich złożenia, wystawienia lub nabycia. Wyróżnić można także należności krótkoterminowe, które zazwyczaj obejmują należności za dostawy lub usługi. Ostatni typ to rozliczenia międzynarodowe, które muszą trwać nie dłużej niż 12 miesięcy, licząc od dnia bilansowego.

Pasywa a aktywa – jaka jest między nimi relacja?

Aktywa to rzeczy, które firma posiada lub są jej należne. Obejmują one zarówno rzeczy materialne, takie jak budynki, maszyny i urządzenia, jak i niematerialne, takie jak należności, odsetki, patenty i własność intelektualna.

Jeżeli firma odejmuje swoje zobowiązania od aktywów, różnica jest kapitałem własnym właściciela lub akcjonariuszy. Relację tę można wyrazić w następujący sposób: aktywa – pasywa = kapitał własny

Jakie są rodzaje pasywów?

Zastanawiasz się, jakie są rodzaje pasywów? Można wyróżnić ich trzy główne, w zależności od terminu ich spłaty.

Pasywa krótkoterminowe

Muszą zostać spłacone w ciągu roku. Ten rodzaj pasywów trzeba uważnie analizować i kontrolować. Jest to konieczne, żeby zapewnić płynność finansową przedsiębiorstwa. Wśród przykładów można wymienić rachunki, odsetki, kredyty krótkoterminowe, podatek dochodowy, wynagrodzenia pracowników.

Zobowiązania długoterminowe

Charakteryzują się dłuższym okresem spłaty. Wyróżnić można następujące typy pasywów długoterminowych.

  1. Długi, które mają termin spłaty powyżej jednego roku. Stanowią element długofalowego systemu finansowania firmy. Przedsiębiorstwa dzięki długoletnim zobowiązaniom pozyskują natychmiastowy kapitał, do wykorzystania na zakup aktywów kapitałowych lub dokonania inwestycji rozwojowych. Pasywa długoterminowe są istotne, żeby określić wypłacalność danej w firmy w dłuższej perspektywie czasu. Brak możliwości spłaty tych zobowiązań w określonym terminie stawia przedsiębiorstwo w obliczu kryzysu wypłacalności.
  2. Zobowiązania warunkowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić w wyniku przyszłego zdarzenia. Nazywane są wierzytelnościami potencjalnymi.

Pasywa – co różni je od wydatków?

Co różni pasywa od wydatków? Wydatki to takie koszty działalności, których celem jest osiągnięcie przychodów. W przeciwieństwie do aktywów i pasywów wykazuje się je w rachunku zysków i strat, a nie w bilansie. Dzięki kosztom można obliczyć dochód netto danego przedsiębiorstwa. Jak to zrobić? Należy od przychodów odjąć koszty. Wydatki to nie zobowiązania i nie należy mylić tych dwóch pojęć.

Czy w każdej firmie są pasywa? 

Wiele osób zastanawia się, czy pasywa występują w każdym przedsiębiorstwie. W księgowości korporacyjnej zestawiane są one z aktywami. Firmy liczą się z tym, że pewne zobowiązania w dłuższej perspektywie pozwalają zachować finansową płynność. Kluczowe jest stałe monitorowanie pasywów i terminowe spłacanie długów. To podstawa ekonomicznie rozsądnego zarządzania firmą, które zapewni nie tylko jej przetrwanie, ale także rozwój.

Pasywa to pojęcie, które powinien znać każdy prowadzący działalność gospodarczą, zwłaszcza taką z pełną księgowością. Pojęcie to występuje w relacji z aktywami, o czym warto pamiętać.


Zobacz też: