Podatki

Skala podatkowa – co to jest? Poznaj progi skali podatkowej!

5 minut(y) czytania

Czy wszystkie podatki w Polsce mają związek ze skalą podatkową? Jakie są podstawy prawne funkcjonowania tego instrumentu? Jak kwestia ta wygląda w innych regionach świata? Przekonaj się.

Skala podatkowa – definicja

Co to skala podatkowa? Jest to innymi słowy wzór, wedle którego określana jest wysokość podatku. Mowa tu o podatku od dochodu, który podatnik uzyskał w jednym roku. Podstawą opodatkowania w przypadku skali podatkowej jest właśnie dochód.

Skala podatkowa wykorzystywana jest w wielu państwach na świecie. Stosowane są w nich różne stawki podatków. W Polsce obowiązują dwie – 17% i 32%. To, jaka stawka obejmie podatnika, jest uzależnione od wysokości jego dochodu w danym roku podatkowym.

Skala podatkowa w Polsce – zasady rozliczania

Rozliczasz swoje podatki dochodowe, wykorzystując do tego założenia skali podatkowej? Jesteś więc zobowiązany do uiszczania zaliczek na podatek dochodowy wprost na rachunek w odpowiednim Urzędzie Skarbowym. Wysokość zaliczki naturalnie uzależniona jest od tego, która stawka podatkowa cię obejmuje. To z kolei wynika z faktu, jaki dochód udało ci się wygenerować w danym roku.

Pamiętaj – niezależnie od tego czy opłacasz zaliczki na podatek dochodowy w formie miesięcznej, czy kwartalnej, jesteś zobowiązany do złożenia odpowiedniego rozliczenia rocznego. Podatnicy dokonują go, wypełniając w tym celu druki PIT-36 lub PIT-37. Czas na złożenie druku masz do 30 kwietnia w roku, który przypada po danym roku rozliczeniowym.

Kliknij!
Podatek od gier – opodatkowanie gier hazardowych w Polsce. Z jakimi opłatami wiążą się wygrane?

Skala podatkowa – PIT. Jak wyliczyć?

Podatek dochodowy od osób fizycznych to innymi słowy PIT (Personal Income Tax). W skali podatkowej określany jest mianem podatku progresywnego. Wynika to z faktu, że wraz z przekraczaniem kolejnych progów podatkowych następuje progres stawki podatku.

Jak wyliczyć jego wysokość? Przede wszystkim, tak jak zawsze w przypadku podatku dochodowego, musisz obliczyć swój dochód. Jego wartość uzyskasz, gdy od kwoty swoich przychodów w danym roku odejmiesz koszty ich uzyskania. Będziesz musiał także odjąć od wartości przychodu inne kwoty podlegające odliczeniu. Znając dochód, możesz z łatwością obliczyć wartość podatku progresywnego w ramach skali podatkowej.

Najpierw musisz wziąć pod uwagę tak zwaną kwotę wolną od podatku. Jest to dochód, który nie podlega opodatkowaniu. Następnie obliczasz podatek od dochodu do wysokości pierwszego progu podatkowego. Jeżeli go nie przekroczyłeś, proces się kończy. Natomiast, jeżeli kwota dochodu wyszła ponad wartość drugiego progu, obliczasz podatek od nadwyżki.

Skala podatkowa – progi

Czym są progi? Skala podatkowa określa jasno stawki, wedle których są opodatkowane dochody podatnika. Pozwalają one odpowiednio wyliczyć stosowną kwotę podatku. Pamiętaj – jeżeli twoje dochody w danym roku wykroczą poza określony próg podatkowy, będziesz musiał zapłacić więcej.

Jednak, co istotne, zmiana stawki podatkowej po przekroczeniu progu nie dotyczy całego dochodu, jaki osiągnąłeś. Odnosi się ona jedynie do nadwyżki ponad to, co zawierałoby się w pierwszym progu.

Skala podatkowa – progi, ich wysokość i podstawy prawne

Wiesz już, że progi pod względem procentowym wynoszą odpowiednio 17% i 32%. Warto dodać, jaka wysokość dochodu sprawia, że podatnik przekroczy pierwszy próg podatkowy. Jest to dokładnie 85 528 zł. Jeżeli twój dochód wyniósł w danym roku dokładnie tyle albo mniej, zapłacisz 17% podatku. Jeżeli zarobiłeś więcej, każda złotówka powyżej tej kwoty będzie obciążona podatkiem wynoszącym 32%.

Kliknij!
Postępowanie podatkowe – co to za procedura i jakie są jej etapy?

Wszelkie zasady i regulacje dotyczące skali podatkowej w Polsce zostały określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skala podatkowa nie obowiązuje jednak w przypadku wszystkich podatków. Polski system wyróżnia daniny, których wysokość nie jest określana przez skalę podatkową. Podatki te obejmują przychody, które nie łączą się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej.

Skala podatkowa w Polsce i ulgi

Warto wspomnieć także o ulgach, które mogą cię dotyczyć, jeśli będziesz rozliczać się na zasadach skali podatkowej. Wybór opodatkowania na zasadach ogólnych pozwala na skorzystanie z takowych. W porównaniu do innych form opodatkowania działalności gospodarczej, daje ono największe możliwości w tym zakresie.

Mowa tu o ulgach dotyczących rozmaitych sytuacji. Rozliczający się poprzez skalę podatkową może liczyć na ulgę na dziecko czy rehabilitacyjną. Istnieją także ulgi skorelowane ściśle ze sposobem prowadzenia działalności gospodarczej. Zalicza się do nich chociażby ulga z tytułu działalności w specjalnej strefie inwestycyjnej.

Dość szeroki jest katalog ulg, które zapewnia przedsiębiorcy skala podatkowa. Oto one:

  • odliczenia związane z podatkiem zagranicznym;
  • odliczenia, na które może liczyć przedsiębiorca z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne;
  • ulga na dziecko;
  • ulga rehabilitacyjna;
  • ulgi związane z odliczeniem wpłat na Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego;
  • tak zwana ulga internetowa, związana z wydatkami ponoszonymi ze względu na korzystanie z łącza internetowego w ramach prowadzenia działalności gospodarczej;
  • ulgi związane z przekazywaniem darowizn;
  • ulga termomodernizacyjna, związana z wydatkami poniesionymi na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego;
  • ulgi z tytułu działalności w specjalnej strefie inwestycyjnej;
  • ulgi na działalność badawczo-rozwojową.

Jak widzisz, katalog ulg, z którymi wiąże się skala podatkowa, jest wielowymiarowy. Może to stanowić jeden z argumentów za tym sposobem opodatkowania działalności.

Skale podatkowe na świecie

A jak wygląda skala podatkowa w innych gospodarkach na świecie? W tej chwili skale podatkowe i progresywne podatki są stosowane przez większość krajów. Dotyczy to tak opodatkowania osób fizycznych, jak i prawnych. Eksperci ekonomiczni obstający za skalą podatkową argumentują, że rozwiązanie to pozwala rozłożyć obciążenia podatkowe bardziej równomiernie. Podmioty, które legitymują się mniejszym dochodem, płacą mniej. Natomiast wielkie przedsiębiorstwa o bardzo wysokich dochodach płacą więcej.

Kliknij!
Podatek handlowy – czym jest ta danina? Kto ją płaci od przychodu? Sprawdź!

Argument dotyczący sprawiedliwości społecznej jest często przywoływany w dyskusji na temat zasadności skali podatkowej i podatków progresywnych. Zwolennicy tego typu rozwiązań wskazują, że skala podatkowa pozwala nie tylko na odciążenie tych, którzy mają mniejsze dochody. Równie ważna jest redystrybucja dóbr od bogatszych w kierunku innych warstw społecznych. Szczególnie wyraźne jest to w krajach, w których skala podatkowa w odniesieniu do osób fizycznych jest rozbudowana. Zaliczają się do nich w Europie Francja, Niemcy czy choćby Szwecja.

Skala podatkowa na świecie – miejsce Polski

Jednak, choć w gospodarkach zachodnioeuropejskich skala podatkowa w odniesieniu do osób fizycznych nie budzi wątpliwości, rozwiązanie to stosowane w przypadku osób prawnych często budzi pewne kontrowersje. Co ciekawe, dynamicznie rozwijające się kraje Europy Środkowo-Wschodniej niezwykle aktywnie wprowadziły w ostatnich dekadach rozwiązania progresywne. Wśród nich oczywiście znalazła się również Polska. 

Obecnie Polska znajduje się na dziewiątym miejscu w Unii Europejskiej, gdyby wziąć pod uwagę stawkę podatku progresywnego wedle najwyższego progu. Gdzie skala podatkowa przewiduje najwyższą stawkę? Przoduje Szwecja, gdzie jest to 57%. Z kolei najniższą stawką maksymalną mogą pochwalić się Czesi. W kraju polskich południowych sąsiadów jest to 22%.

Skala podatkowa – podsumowanie

Jak widzisz, skala podatkowa to rozwiązanie niezwykle popularne w wielu krajach Europy. Współczesne gospodarki chętnie z niego korzystają. Skala nie jest tym samym niczym specyficznym dla polskiego krajobrazu gospodarczego. Czy warto rozliczać się na zasadach skali podatkowej? Z pewnością ma ona swoje wady i zalety, jak każde rozwiązanie podatkowe. Jej plusy to jasne reguły i, jak argumentują jej zwolennicy, sprawiedliwe obciążenie różnych podmiotów.

ŹRÓDŁA:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_podatkowa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Podatek_progresywny
https://www.pwc.pl/pl/media/2016/2016-04-26-poziom-podatku-dochodowego-w-polsce-sredni-na-tle-innych-krajow-ue.html
https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00264#3
Zobacz też:
Kliknij!
Podatek od czynności cywilnoprawnych – kto płaci? Ile wynosi? Sprawdź, czy dotyczy Cię zwolnienie z podatku PCC!
Maciej Woźniak
65 Artykuł(y)

o autorze
Publicysta specjalizujący się w szeroko pojętej tematyce gospodarczej i zagadnieniach z zakresu prawa pracy. Specjalistyczną wiedzę i praktyczne doświadczenie zdobył, współpracując z firmami z branży przemysłowej i finansowej. Ponadto doktor literaturoznawstwa zajmujący się polską literaturą najnowszą, autor recenzji oraz szkiców literackich i filmowych.
Artykuły
Nasze propozycje
Podatki

Zwrot VAT: jak to działa w logistyce

3 minut(y) czytania
Obecnie coraz więcej polskich przedsiębiorców wkracza na zagraniczne rynki, eksportując oferowane towary oraz usługi do innych krajów. Powszechny staje się także import…
Podatki

Czy urząd skarbowy sam rozliczy PIT?

2 minut(y) czytania
2 maja 2022 roku mija termin składania deklaracji podatkowych. To jeden z najważniejszych obowiązków podatników. Jego niedopełnienie wiąże się z poważnymi konsekwencjami….
Podatki

Kara za niezłożenie PIT-u – jakie są konsekwencje niedopełnienia obowiązku?

2 minut(y) czytania
Obowiązkiem podatnika jest złożenie rocznej deklaracji w wyznaczonym terminie. Za niedopełnienie grozi odpowiedzialność karno-skarbowa. Czyn taki zyskuje kwalifikację wykroczenia lub przestępstwa skarbowego….

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.