Prawo pracy

Nadgodziny w sobotę – kiedy można je zlecać, jakie wynagrodzenie za nie przysługuje i co mówi na ten temat Kodeks pracy?

4 minut(y) czytania

Nadgodziny w sobotę to kwestia, która interesuje wielu pracowników. W klasycznym ośmiogodzinnym systemie godzinowym dni wolne wypadają zazwyczaj przed niedzielą. Czy Kodeks pracy reguluje kwestię pracujących sobót? Sprawdź i przeczytaj!

Czy za sobotę należy się dzień wolny? To jedno z częstych pytań. Po każdych 40 godzinach pracy w tygodniu każdej osobie należy się ciągły odpoczynek wynoszący minimum 32 godziny. Pierwszy dzień po pracy wypada najczęściej w sobotę. Występują jednak przypadki, kiedy pracodawca może zlecić wykonanie obowiązków właśnie tego dnia. Nie mogą to być jednak wszystkie zadania. Wielu nieuczciwych pracodawców wykorzystuje nieznajomość przepisów przez swoich pracowników do tego, by naginać zasady. Powinieneś znać swoje prawa, a my je przedstawimy. Nadgodziny w sobotę rządzą się określonymi zasadami i w tym tekście przybliżamy najważniejsze z nich.

Pracujące soboty a niedziele i święta

W polskim prawie jedynie święta i niedziele są dniami ustawowo wolnymi od pracy. Wymaganie wówczas pracy w przypadku wykonywania jej w klasycznym systemie jest więc niezgodne z przepisami. Sobota nie należy jednak do świąt, zatem praca jest wtedy dopuszczalna w każdym przypadku. To właśnie ten dzień jest wolny, co wynika z obowiązku zapewnienia wspomnianych powyżej minimum 32 godzin wolnego. Jako że niedziela i tak jest dniem niepracującym, pracodawcy w systemie ośmiogodzinnym wybierają zatem sobotę jako przysługujące pracownikom wolne.

Zobacz także:  Zwolnienia grupowe – na jakich zasadach się je przeprowadza i co przysługuje pracownikom?

Kiedy można zlecać nadgodziny w soboty?

Czy nadgodziny w sobotę są zgodne z przepisami? Nałożenie na pracowników dodatkowych obowiązków w ich dzień wolny czasem jest uzasadnione. Takie sytuacje to:

  • wypadek wymagający natychmiastowego udzielenia pomocy;
  • szczególne potrzeby pracodawcy.

 Pierwsza kwestia odnosi się do:

  • uratowania życia;
  • ochrony mienia;
  • zapobieżenia awarii. 

A co z drugą kwestią, która dotyczy potrzeb pracodawcy? Niestety, przepisy nie precyzują, jakie dokładnie sytuacje mogą być uznane za szczególne. Praca w soboty powinna zostać każdorazowo wynagrodzona, stosownie do warunków pracy.

Co grozi pracodawcy za brak wynagrodzenia za pracę w sobotę?

Jak widać, pracodawca ma obowiązek zapewnić każdemu pracownikowi wynagrodzenie za pracę w sobotę. W jego interesie leży zadbanie o dobrobyt pracownika. Jeśli uchyli się od obowiązku, może spotkać się z karą pieniężną. Artykuł 281 (a dokładniej jego punkt 5.) Kodeksu pracy stanowi, że jeśli dana osoba nie otrzyma czegoś, co wynagrodziłoby odpowiednio pracę w normalnie wolny dzień, to pracodawca płaci karę wynoszącą od 1000 do nawet 30000 zł. Uchylanie się od obowiązku nie jest zatem w żadnym stopniu opłacalne.

Jak wygląda odbiór nadgodzin za sobotę?

Najczęściej stosowanym sposobem rekompensaty za pracę w soboty jest wydanie pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracujący dzień normalnie wolny od pracy. Jest to rozwiązanie preferowane i zalecane przez Kodeks pracy. Wynika to bowiem z obowiązku zapewnienia każdej osobie czasu wolnego na odpoczynek. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest jednak wypłacenie dodatkowego wynagrodzenia, które może pokryć owo wykonywanie obowiązków w czasie nadgodzin. Nie może to być jednak traktowane jako reguła, ale wyłącznie uzasadniony szczególnymi okolicznościami wyjątek.

Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę – kalkulator

Wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę powinno być potraktowane tak, jakby miało być wypłacane za normalne godziny podczas zwykłego dnia pracy. Oprócz nich pracownikowi należy się dzień wolny jako rekompensata lub dodatkowe wynagrodzenie. W przypadku zwolnienia wynosi ono 100% pensji za każdą godzinę, czyli jest to podwójna dniówka za taki dzień. A co, jeśli w sobotę będącą dniem wolnym pracownik wykonuje obowiązki dłużej niż 8 godzin? Takiej osobie przysługuje oprócz innych praw także dodatek w wysokości 50% pensji za każdą ponadprogramową godzinę poza typowymi ośmioma.

Zobacz także:  Wypadek przy pracy – jaka jest jego definicja? Jakie prawa przysługują poszkodowanemu?

Godziny nadliczbowe w sobotę – czy można odmówić przyjścia do pracy?

Praca w soboty w systemie pięciodniowego czasu pracy powinna występować wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Pracownik nie ma możliwości zweryfikowania zasadności takiego ustalenia, więc jego obowiązkiem jest spełnić wolę zwierzchnika. Jeśli nie stawi się do pracy i nie wypełni nadgodzin w sobotę, może go czekać kara. Skutki mogą tutaj być różne i zależą od wielu czynników. Należą do nich oczywiście zasadność odmowy oraz rodzaj zadania, jakie miało być wykonane. W zależności od woli szefa sankcja może przyjąć formę potrącenia z pensji lub nawet rozwiązania umowy (bez wypowiedzenia i z winy pracownika).

Praca w sobotę a nadgodziny – w jakich zawodach nie występuje dodatkowy dzień wolny?

Mimo iż wspominaliśmy, że najczęściej spotykanym wynagrodzeniem za pracę w soboty są dni wolne, to nie we wszystkich przypadkach ich udzielenie jest możliwe. Dotyczy to np. nauczycieli. W przypadku ich pracy znalezienie zastępstwa bywa najczęściej bardzo trudne. Jeśli wykonują oni dodatkowe obowiązki w soboty, przysługuje im zawsze dodatkowe wynagrodzenie, a nie ponadprogramowe wolne.

Kodeks pracy – praca w sobotę, czyli jakie są przepisy?

W Kodeksie pracy znajdują się wszystkie zapisy, które zostały przedstawione w tym artykule. Wszystkie zasady są ujęte w rozdziale szóstym, który mówi o czasie pracy. Warto też zaznaczyć, że przepisy precyzują dokładnie to, jakie wynagrodzenie lub jaką rekompensatę trzeba zapewnić każdemu pracownikowi pracującemu ponad swój normalny czas pracy. Nadgodziny w sobotę są uregulowane prawnie, podobnie jak wynagrodzenie za pracę. Masz zatem prawo do dnia wolnego za pracującą sobotę lub do innej formy wynagrodzenia.

Praca w sobotę w klasycznym trybie 40 godzin w tygodniu wiąże się z zapewnieniem pracownikowi odpowiedniego wynagrodzenia. Pamiętaj, że Kodeks pracy reguluje tę kwestię i powinieneś upomnieć się o dzień wolny lub inną formę zapłaty, jeśli ta pierwsza opcja nie jest możliwa.

Zobacz także:  Czym jest umowa na czas określony? Co musisz o niej wiedzieć
Nasze propozycje
Prawo pracyPorady

Nadgodziny – jaka jest ich definicja, czy są zapisane w przepisach i jakie wynagrodzenie za nie przysługuje?

6 minut(y) czytania
Nadgodziny to często słyszany termin, który przez swoją popularność mógł dla niektórych osób stracić swoje znaczenie. Ten dodatkowy czas pracy rządzi się…
PoradyPrawo pracy

Dodatek za godziny nocne od A do Z

3 minut(y) czytania
Dodatek za godziny nocne musi być obowiązkowo wypłacany przez pracodawcę. Ile on wynosi i jakie warunki musi spełniać pracownik, by mógł go…
PoradyPrawo pracyZarządzanie

Zwolnienie dyscyplinarne pracownika – kiedy jest dopuszczalne i z czym się wiąże?

4 minut(y) czytania
Zwolnienie dyscyplinarne to często kojarzony termin. Nadawane jest mu często potoczne znaczenie, co prowadzi do niejasności. Poznaj rzetelne i konkretne informacje o…

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *