Urlop macierzyński przysługuje każdej mamie. Zwolnienie macierzyńskie trwa około roku, w którego trakcie trudniej rozwijać swoje kompetencje zawodowe. Z czym wiąże się urlop macierzyński? Czy będzie on oznaczał niższą wypłatę? Sprawdź!
Noworodek wymaga bezustannej opieki, a kobieta po ciąży i porodzie – regeneracji – dlatego urlop macierzyński jest koniecznością. Z czym się jednak wiąże? Należy pamiętać, że jest on uregulowany prawnie, w związku z czym każda osoba zatrudniona na umowę o pracę może się o niego ubiegać. Czy na macierzyńskim można pracować i na przykład dodatkowo sobie dorabiać? A może zawsze wiąże się on z koniecznością skupienia się jedynie na dziecku? Sprawdź!
Ile trwa urlop macierzyński 2026?
To, ile trwa urlop macierzyński jest uzależnione od tego, ile dzieci przyszło na świat. Zwykle kobieta rodzi jedno dziecko i wtedy przysługuje jej 20 tygodni wolnego. Przy większej ilości maluchów jest to kolejno 31, 33, 35 lub 37 tygodni. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że większość matek zaraz po tym urlopie decyduje się na urlop rodzicielski, który trwa od 32 do 34 tygodni. Możesz starać się o niego od razu, przy podejmowaniu decyzji o urlopie macierzyńskim. W sumie urlop macierzyński i rodzicielski to przynajmniej 63 tygodnie. To oznacza ponad rok wolnego.
Zasiłek macierzyński – jak wypełnić wniosek?
Jak każdy urlop, tak i urlop macierzyński wiąże się z wypełnieniem pewnych dokumentów. W tym przypadku możesz starać się o niego na jeden z trzech sposobów. Możesz wypełnić zgłoszenie online, wnioskować telefonicznie bądź osobiście. W tym pierwszym przypadku wniosek znajdziesz na Platformie Usług Elektronicznych. Co ważne, jeśli chcesz zanieść wniosek samodzielnie, również będziesz musiała odwiedzić tę stronę internetową, aby następnie pobrać i wydrukować wniosek. W następnej kolejności wypełniony dokument należy zanieść do najbliższej placówki ZUS-u. To umożliwi otrzymanie zasiłku macierzyńskiego.
Czy na macierzyńskim można pracować?
Urlop macierzyński nie jest urlopem zdrowotnym, w którego trakcie chora osoba ma przede wszystkim skupić się na rehabilitacji i dochodzeniu do siebie. Z tego powodu odpowiedź na pytanie, czy w trakcie niego można pracować, brzmi – jak najbardziej tak! Nawet zaraz po porodzie kobieta ma pełne prawo do przyjęcia umowy na zlecenie. To od niej zależy, jak chce wykorzystać zwolnienie macierzyńskie. Ponieważ wychowanie dziecka jest niezwykle kosztowne, wiele kobiet decyduje się właśnie na takie rozwiązanie, jeśli okoliczności są sprzyjające.
Praca na etacie a urlop macierzyński – to można łączyć
Co ważne, młoda mama może korzystać z urlopu, a jednocześnie pracować na etacie, a konkretniej – na ½ etatu. Wtedy pracodawca musi otrzymać specjalny wniosek, w którym zostanie zawarta informacja o wymiarze godzin, który pracownica chce na siebie wziąć. Ten wniosek jest obowiązkowy. Urlop macierzyński nie musi się więc wiązać z zupełną rezygnacją z pracy zawodowej.
Macierzyński – ile płatny według Kodeksu Pracy?
Urlop macierzyński, czyli pierwsze 20 tygodni po urodzeniu dziecka, jest tak samo płatne, jak zwykły etat. Oznacza to, że matka będzie dostawać 100% pensji i nie będzie musiała martwić się problemami finansowymi. Dlatego, jeśli właśnie z takiego powodu wahasz się, czy decydować się na taki urlop bądź, czy skorzystać tylko z jego części, możesz być spokojna. Nie stracisz na tym finansowo.
Urlop macierzyński – wynagrodzenie przy roku wolnego
O ile wynagrodzenie urlopu macierzyńskiego wynosi 100% przy 20 tygodniach, to już po tym okresie wysokość zasiłku macierzyńskiego nie będzie tak wysoka. Po tym czasie stawka zmniejsza się do 60% wypłaty. Jednak, jeśli matka od razu zdecyduje się na wykorzystanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, to za blisko rok wolnego będzie dostawała 80% wypłaty. Biorąc pod uwagę, że w tym czasie kobieta może i tak dorabiać, w dalszym ciągu jest to dla wielu osób dobre rozwiązanie. Jednak z tego powodu najlepiej zdecydować się na wykorzystanie obydwu urlopów od razu.
Urlop macierzyński i rodzicielski – czym się różnią? Komu przysługują?
Te dwa urlopy różnią się przede wszystkim nazwą i wypłatą, która przysługuje matce. Inny jest również okres urlopu rodzicielskiego. Warto też wziąć pod uwagę, że o ile na urlop macierzyński decydują się niemal wszystkie mamy, o tyle w przypadku rodzicielskiego sprawa nie jest aż tak oczywista. Czasem, jeśli w rodzinie jest ktoś, kto może zająć się dzieckiem, bądź gdy praca jest szczególnie wymagająca, kobiety decydują się, aby szybciej wrócić do firmy.
Warto też zwrócić uwagę na to, że urlop rodzicielski przysługuje kobiecie w sytuacji, w której przysposabia ona dziecko do 7. roku życia. Czasem okres ten jest wydłużony do 10. roku życia. Urlop macierzyński i rodzicielski są więc pod względem prawnym czymś nieco innym.
Kto wypłaca zasiłek macierzyński? Nie zawsze pracodawca!
Urlop macierzyński mógłby być problematyczny do wypłacenia w przypadku małych i średnich firm. To duży wydatek dla pracodawcy, który może nie być w stanie utrzymać swojego przedsiębiorstwa w ten sposób. Dlatego też prawo bierze to pod uwagę.
To, kto wypłaca zasiłek macierzyński, jest zależne od ilości pracowników w konkretnym przedsiębiorstwie. Gdy firma zatrudnia ponad 20 osób, to pracodawca płaci za urlop. W innym przypadku wypłata pochodzi z ZUS-u. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że nawet w tym pierwszym przypadku pracodawca rozlicza się z ubezpieczycielem i ostatecznie to nie on ponosi koszty.
Jak wydłużyć urlop macierzyński?
Jeśli 20-tygodniowy wymiar urlopu to dla ciebie zbyt mało, istnieje możliwość wydłużenia go o kolejne 6 lub 8 tygodni. Ten okres może zostać udzielony w maksymalnie dwóch częściach. Co jest jednak ważne, każdy z rodziców może z niego skorzystać. Urlop może zostać wzięty przez matkę bądź ojca lub podzielony między nich na pół. Da się go jednak dzielić jedynie na tygodnie, co oznacza, że nie można decydować się np. na 4,5 tygodnia urlopu.
Co po urlopie macierzyńskim? Powrót do pracy
Ponad rok przerwy związanej z urlopem macierzyńskim, a także wcześniej trwającą ciążą, mogą znacznie wybić cię z zawodowego rytmu. Jeśli pracujesz na wymagającym stanowisku, może to wiązać się z koniecznością nadrobienia wiedzy. Dlatego staraj się, w ramach możliwości, być na bieżąco z najnowszymi trendami. Jeśli będziesz w stanie, korzystaj z różnorodnych kursów i szkoleń. Wtedy nie musisz martwić się o to, co po urlopie macierzyńskim!
Zwolnienie macierzyńskie a szybszy powrót do pracy
Jeśli młoda matka dobrze się czuje, a np. ma wymagający zawód i nie chce opuszczać kolejnych tygodni w pracy, może szybciej zrezygnować z urlopu macierzyńskiego. Jednak nie może zrobić tego wcześniej niż po 14 tygodniach od jego rozpoczęcia. Co istotne, ten niewykorzystany okres nie musi przepaść. Może wykorzystać go ojciec, biorąc 6 tygodni urlopu. Decydując się jednak na takie zwolnienie macierzyńskie, należy pamiętać o wypełnieniu wszystkich niezbędnych dokumentów oraz o poinformowaniu pracodawców.
Rezygnacja z urlopu rodzicielskiego też jest możliwa
Urlop rodzicielski istnieje od 2013 roku. Od tego czasu kobieta może pozwolić sobie na poświęcenie większej ilości czasu swojemu dziecku. Należy jednak zauważyć, że kobieta może z niego zrezygnować także w trakcie. Rezygnację można złożyć do 14 dni przed końcem urlopu, pod warunkiem że wcześniej dopilnowało się innych formalności, m.in. złożenie wniosku o urlop macierzyński w odpowiednim terminie.
Pamiętaj, że urlop rodzicielski powinien być wykorzystany zaraz po wcześniejszym, macierzyńskim. Nie musisz jednak wykorzystywać go w całości na raz. Może on zostać podzielony na maksymalnie trzy części, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni.
Urlop macierzyński jest jednym z najpopularniejszych świadczeń, które przysługują młodym mamom. Znasz już wszystkie zasady jego przyznawania, a także zawiłości związane z płatnościami. Pozwoli ci to lepiej dopasować idealną opcję dla ciebie.